Luikseu Balleu met KrulKoolStoemp.

Het idee ontstaat deze middag.
Een collega vraagt me een wijn te beschrijven.
Ik doe dat namelijk, wijnen beschrijven.
Proeven, schrijven, drinken.
Niet bepaald in deze volgorde.
Deel van mijn job.
Wélk deel is niet altijd duidelijk, dat wel.

Nu, van de wijn waar het deze keer om gaat heb ik al eerder eens wat op papier gekrabbeld, al heb ik geen idee meer in welke toestand ik toen verkeerde.
Ik lees de beschrijving derhalve nog eens grondig na.
En ik zie dat ik de wijn onder andere aanbeveel bij een Waalse klassieker.

Boulettes à la Liégeoise (‘Luikse Balleu’ voor MijnTaligen).

hemelse balleu

Ik besef spontaan dat dit gerecht doorgaat voor mijn allereerste culinaire ervaring op Belgische bodem, lang, lang, onbegrijpelijk lang geleden.
Dát ga ik nog eens maken beloof ik mezelf direct.
Watteu? Vandaag nog zelfs.

Geen friet en geen sla in huis, doemmenè!

Ik onderneem onmiddellijk actie en schaf me alles aan wat ik voor die Hemelse balleu nodig heb.

• Gemengd gekapt (‘gehakt’ voor MijnTaligen).
• Verse thijm, in kleine stukjes gehakt.
• Verse dragon, in kleine stukjes gehakt.
• Ajuin (‘ui’ voor MijnTaligen), de helft in hele kleine stukjes gehakt, de andere helft in grove stukken gesneden.
• Le vrai Sirop de Liège (‘Echte Luikse Siroop’ voor MijnTaligen).
• Ne ei. Of twee.
• Water.
• Peper en zout si tu veux.
• Goeie bakboter, no f***ing BééSel of zo, hè? Goei!!!
• Een niet te tillen gietijzeren braadpan.
• Optioneel: blokjes witbrood zonder korst, geweekt in een beetje melk.

Ik ben echter zó geobsedeerd door het idee van die donkere, rijkelijk geurende bouletten die vanavond nog op mijn bord gaan liggen dat ik de rest gewoon vergeet.

Geen friet en geen sla in huis, doemmenè!
Wat zijn Luikse balleu zonder frieteu en sla?
Een drama!
Wel patatten (‘aardappelen’ voor MijnTaligen), spekjes en boerenkool.
Zou dat ook smaken?

• Pattatten, kruimig kokende.
• Krulkool (‘boerenkool’ voor MijnTaligen), voorgesneden is makkelijk, zelf snijden is duizend keer lekkerder.
• Ne ei.
• Muskaatnoot (‘nootmuskaat’ voor MijnTaligen) uit de molen.
• Peper uit de molen.
• Gezouten spekjes, in blokjes of reepjes, het is maar waar u opgewonden van raakt.
• Goei boter (‘échte’ -of ‘room’- boter voor MijnTaligen).

Wacht.
U beseft -héél goed van u- dat ik géén grammen, eetlepels of centiliters noem.
Natuurlijk doe ik dat niet.
Denkt u nu werkelijk dat ik met maatbekertjes en keukenweegschaaltjes in de keuken sta?
Neu, geen denken aan.

Bovendien heb ik geen flauw idee hoeveel volk u over de vloer krijgt.
Koken voor twee of voor een compleet bejaardentehuis, dat verschilt nogal, niet?
Dus ik verwacht een beetje meedenken, okee?

koken op gevoel

Beetje van dit, beetje van dat.
Effe proeven tussendoor en u weet gelijk dat het beetje van dit ietwat te weinig is en het beetje van dat wat minder mag.

Tis niet om aan te zien feitelijk.

In dat laatste geval het teveel aan dat een beetje compenseren met een ietsepietsie extra dit.
Zonder overdrijven, want als dit dat overtreft kunt u opnieuw beginnen.
Op gevoel koken.
Is in mijn geval het beste.
U gaat dat in dit geval ook doen en heeft uw Ster zó te pakken.
Net als ik.
Na die fles wijn toch.

Goed, genoeg mise-en-place, we gaan wat doen nu.

Eerst die ballen.
Geef toe, die gekapte bende ziet er niet uit.
Tis niet om aan te zien feitelijk.
De liefdevol in elkaar gestrengelde klomp rode-roze-witte wormpjes -als u goed kijkt ziet u wellicht nog iets bewegen- gemaakt van iets waarvan niemand weet waar dat nu precies vandaan komt is wél de basis van miljoenen gerechten, grappig niet?

pamela

Kap dat ei, de thijm, de dragon, de fijngehakte ajuin en die kleurrijke wurmpkes in een kommeke.
Voor een wat luchtige bal mag u ook wat van het in de melk geweekte brood toevoegen.
Ik doe dat zelf niet, ik hou van stevig, maar wie ben ik?
Masseer de boel tot één geheel en doe da goe.
Laat die smeuïge brei maar eens goed tussen uw vingertjes glijden -én onder uw nageltjes kruipen- totdat alles goed gemengd is.

Draai er vervolgens balleu van, grootte naar eigen affectie.
Fan van Pamela Anderson?
Draai dan grote.
Liever klein maar fijn?
Maak er dan balleutjeus van.

De bakboter in de pan verhitten en de balleu aanbraden, af en toe draaien voor een gelijkmatige kleur.
Nog een braadpanneke op het vuur meppen en de spekjes voor de stoemp afbakken.
Patatten van het vitaminerijke maar in een stoemp niet uitziende jasje ontdoen.
Als u een beetje doorwerkt heeft u de laatste patat geschild nét voor de balleu goed aangebraden zijn.
De balleu uit de pan jassen en de grofgesneden ajuin in hetzelfde braadvet glazig bakken.
Vergeet ondertussen die spekkies niet hè, als ze lekker knapperig zijn mogen ze van het vuur en -in het eigen vet- afkoelen.
Zet die naakte patatten in wat water ook maar op het vuur, géén zout toevoegen, daar zijn de spekjes voor.
Ondertussen is de ajuin goed gladjes en mogen de balleu terug de pan in.
Beetje water erbij en laat de boel maar even gaar sudderen.
Zet nog een kookpan met water op het vuur om de krulkool te blancheren.

Oef, kleine pauze.
Pak rap een pint.
Of een wijntje.

luikse siroop

Check.
Ik hak gewoon een bal in twee om te weten of ‘ie gaar is, maar hoe u dat bepaalt is uw zaak.
Zijn ze gaar, haal ze dan weer uit de pan.
Voeg één, twee, drie (…) klodders Luikse Siroop toe aan de jus in de pan en meng die handel tot een gladde massa.
Een kloddertje te veel -té zoet dus- kan gecompenseerd worden met een beetje azijn.
Schiet die balleu terug de pan in.
Kook de saus een beetje in als ‘ie nog wat dunnekes is.
Voeg een beetje water toe als het te dikke pret is.
Op smaak brengen met peper en zout (uit de molen, eh!) mag als u dat wilt.
Houd uw balleu met saus nog effekes warm op een klein vuurtje…

Zijn de patatten gaar?
Giet ze af en stamp ze zo plat als u kan.

Wat een zooitje.

Kookt het water in die pan met alleen water?
Voeg de krulkool toe en blancheer effekes, de kool moet knapperig blijven.
Voeg aan de zwaar mishandelde patatten muskaatnoot (naar smaak), peper (naar smaak), het ei en de spekjes (mét braadvet) toe en roer dat tot een zachte substantie.
Lijkt het nog wat op stopverf?
Meng wat goei boter door de puree en het is opgelost.
Kluts als laatste de krulkool door de brij en uw stoemp is klaar voor gebruik.

Hollandseu stoemp (‘stamppot’ voor MijnTaligen) meets Balleu uit Wallonieu (‘Boulettes à la Liégeoise’ pour MonParlant).
Wat een zooitje.
Maar wél schandalig lekker.

End